Maandag 7 juni 2010:

Een maand nadat ik met mijn nieuwe missie heb ingestemd vertrek ik voor een lange reis naar mijn vertrouwde Congo. Een andere plek weliswaar, mijn vorige missie was in Katanga, een zuidelijke provincie van Democratische Republiek Congo, nu ga ik 9 maanden in Zuid Kivu wonen en werken.

De vliegreis naar Nairobi is lang, gelukkig zijn er wel 20 verschillende films te bekijken op het kleine beeldscherm die alle passagiers aan boord van dit luxe vliegtuig (Boeing 777) hebben. Er zit een jong Engels stel naast me die een dag eerder getrouwd zijn en op huwelijksreis naar Tanzania en Kenia gaan. Ze zijn niet eerder in Afrika geweest en zijn opgewonden over hun avontuur.

Dinsdagochtend 8 juni:

Nairobi is een vreselijke luchthaven, er is niets te doen en ik heb er al menig maal vele uren rondgehangen. Dit keer slechts 2 uur wachten voor mijn aansluiting naar Kigali, de hoofdstad van Rwanda. Tijdens de 1.5 uur durende vlucht naar Kigali vliegen we over de zuidoever van lake Victoria, het op 2 na grootste meer ter wereld en het grootste meer van Afrika en het eerste meer in het lange lint van het grote merengebied.

In Kigali staat er een taxi voor mij klaar die mij naar Goma zal brengen, normaliter zou ik direkt naar Bukavu gereden zijn maar er was geen tijd genoeg om mijn visum in Nederland te regelen en klaarblijkelijk kan alleen een eerste visum bemachtigd worden op de Rwandese/Congolese grensovergang bij Goma. Leuk vind ik dat want in de Goma missie, waar ik een nacht zal verblijven, werken een aantal collega’s die ik ken uit vorige missies. De chauffeur spreekt nauwelijks een woord Frans of Engels en nadat hij heeft gemerkt dat ik een paar woorden Swahili spreek begint er een 4 uur durende ondervraging of ik de betekenis van de woorden weet. Tussen de bedrijven door soes ik in en ben blij als de Congolese grenspost in zicht komt. Dit is mijn tweede bezoek aan Goma en ik scan meteen de horizon af naar de vulkaan Nyiragongo, die bij mijn laatste bezoek in 2009 enorme pluimen rook produceerde en in de nachten rood opgloeide. Al snel ontdek ik hem en er komt nog steeds rook uit zijn krater. Bij de grensovergang wacht de vertrouwde MSF (Medecins sans Frontieres) Landcruiser mij op en sta ik bijna een uur in de brandende zon bij het immigratie loket op mijn tijdelijke visum te wachten.

Het kantoor van MSF ligt aan het lake Kivu, brede trappen leiden mij naar een koloniaal bordes met het schitterende uitzicht op het meer. Al snel hoor ik de vertrouwde luide stem van Banu, de chef de mission van de Goma missie en met veel egards wordt ik welkom geheten.

In de avond heb ik een lange discussie met Alexa, de jonge arts uit het Mweso project die inmiddels in Nederland een bekend gezicht heeft omdat ze de hoofdrol speelt in één van de MSF commercials die sinds kort op de Nederlandse televisie te zien zijn.

Woensdag 9 juni:

Met de boot boot naar Bukavu over lake Kivu. De boot vertrekt om 7.30 en ik moet om 6.30 uur al aanwezig zijn. Een kort nachtje dus als ik eindelijk om 01.00 uur mijn bed in duik.

Als we bij de haven aankomen is er geen boot, al snel blijkt dat President Kabila gisteren is aangekomen in Goma en de boot heeft afgehuurd voor een visite aan Bukavu. In Congo is alles mogelijk als je maar betaald en/of hoog in aanzien bent. De boot wordt om 11.00 terug verwacht en ik had dus gewoon lekker in mijn bed kunnen blijven. Als we eindelijk na veel bureaucratische rompslomp en stempels een boarding pass krijgen en in de kleine snelle boot mogen plaatsnemen, wil de motor niet starten. Na veel gepruttel en al drijvend slaagt de kapitein erin het ding eindelijk aan de praat te krijgen. De boot is veel te vol geladen en de hoge golven van het meer zorgen ervoor dat er bakken water door de slecht sluitende raampjes naar binnen komen. De boot klapt met oorverdovend lawaai over de golven en binnen 15 minuten wordt de eerste passagier al zeeziek. Plastic of papieren zakken voor dit doeleinde zijn niet aan boord en de passagier, een keurig uitziende Congolese zakenman zo te zien, braakt over..o nee toch… mijn rugzak zijn ruimgevulde maaginhoud uit. De zure braaklucht is binnen enkele minuten al niet meer te harden en we moeten nog 80 minuten in deze op een sardineblik gelijkende gorgelende en sputterende boot zitten. Ik ben erg blij als we aan wal staan en schone lucht kunnen inademen, minder blij wanneer ik mijn met ontbijtresten en stinkende rugzak overhandigd krijg. Eindelijk in Bukavu, waar het hoofdkantoor is van mijn nieuwe missie. Ik moet nog verder reizen maar eerst krijg ik hier een briefing en is er een vergadering over de voortgang van het project gepland met het management team waaronder mijn voorganger.

Ronald, een goede vriend van mij, werkt in dit project als Medical coördinator en we zijn erg blij elkaar weer te zien. Ik krijg van Grace, de chef de mission van het Bukavu project, een uitgebreide briefing over de security in het project. Noordoost Congo word al jaren geteisterd door oorlog en geweld en het is belangrijk dat ik op de hoogte ben wat er op dit moment speelt en waar ik als project coördinator alert op moet zijn.

Donderdag 10 juni:

Na een heerlijke avond bijkletsen met Ronald en een goede nachtrust beginnen we aan de vergadering. Voor mij wordt op deze dag al veel duidelijk waar het project op dit moment staat en wat de focus in de komende tijd zal zijn. We sluiten deze vruchtbare dag af met een gezamenlijk etentje in Bukavu stad, een echte Afrikaanse stad gelegen in het uiterste zuiden van lake Kivu.

Vrijdag 11 juni:

Om 6.00 uur in de morgen vetrekken Charmaine (mijn voorganger) en ik naar Baraka, ze gaat mij in het project nog 4 dagen inwerken voordat ze vertrekt naar huis in Canada. We hebben een lange reis voor de boeg; eerst 4 uur in de auto naar Uvira alwaar onze eigen boot op ons wacht om over het meer van Tanganyika de 6 uur durende tocht te maken naar mijn nieuwe avontuur. Een hobbelige tocht leidt ons door een schitterend landschap van honderden schakeringen groen, rode rotsen en bergen en dalen.. Uvira is een druk handelsstadje op de grens van Congo en Burundi. De markt krioelt van de mensen en het is duidelijk dat visserij de grootste markt hier heeft op de kop van lake Tanganyika. Overal zie je mensen op de fiets met manden met vis door de straten rijden. We moeten nog even langs bij het plaatselijke ziekenhuis omdat daar de Medecin chef du zone van ons district is en Charmaine wil mij aan hem voorstellen. We werken in het project samen met de Ministére de Santé en het is belangrijk dat ik hem ontmoet. De stop wordt meteen gebruikt als een plasstop want straks op de boot kunnen we 6 uur lang niet naar het toilet. Het toilet in het ziekenhuis is zo smerig dat ik al helemaal niet meer zo nodig moet en ik besluit om maar helemaal niet meer te drinken tijdens de verdere reis om ongemakken te voorkomen. De medecin chef du zone grijpt onmiddellijk deze kans aan om van allerlei vracht mee te geven bedoeld voor het ziekenhuis in Baraka. Benzine in jerrycans, medisch materiaal, vaccinatie medicijnen in koelboxen. Gelukkig is onze boot redelijk groot en gaat alles zonder problemen mee.

De boot is van hout, ouderwets model vissersboot en geschilderd in de rood/witte MSF kleuren. Vlak na vertrek zie ik aan de andere kant van het meer Bujumbura liggen, hier heb ik jaren geleden ook gewerkt en nostalgie vult mijn hart. De tocht is lang, maar schitterend, het meer ligt tussen Congo en Burundi en aan beide kanten rijst een hoge bergketen. Lake Tanganyika is één van de diepste meren ter wereld, gelegen op een breuklijn en men voorspelt dat eens het oostelijke deel aan de andere kant van het meer, afgescheiden zal worden van het vaste land en als eiland voort zal leven. Een uur voor aankomst varen we tussen vaste land en het schiereiland of  Peninsula en zien we in de verte de radiomast van Baraka als een streepje aan de horizon staan. We zijn er bijna en mijn avontuur kan na al die dagen reizen eindelijk beginnen.