Woensdagmiddag en de OPD van Pieri verandert in een SOA poli die qua populariteit vergelijkbaar is met een in de Amsterdamse binnenstad. Voor een land in conflict heeft de preventie van onder andere Chlamydia, syphillis of HIV doorgaans niet de hoogste prioriteit maar sinds het peace agreement is verspreiding van deze ziektes inherent aan herwonnen bewegingsvrijheid en daarmee verplaatsing van bevolking. Hoewel er gebrek is aan exacte cijfers wordt verondersteld dat de prevalentie nog laag is maar waar menig Afrikaans land een voorbeeld is van hoe je niet wil dat het er over tien jaar uitziet is voorkomen beter dan genezen.
Waar ik inmiddels de woorden hoest en buikpijn herken in de dialoog in de spreekkamer zo onmogelijk is het in Nuer (lokale taal) uit te leggen wat het precies is wat we behandelen en hoe we het kunnen voorkomen. Gelukkig heb ik hulp van Tom onze tolk. In zijn jeugd is hij door polio halfzijdig verlamd geraakt en sindsdien gaat hij met een boomstam als stok door het leven. Zelf als Pieri door de regen in een modderbad verandert, is hij atijd als eerste in de het ziekenhuis wat hem een hoop inspanning moet kosten. Naast vertalen is zijn dagelijkse bezigheid het geven van health education aan de wachtende patienten voor de OPD. De middag begint dan ook enigszins geestig als zo’n veertig Sudanezen zich om hem heen hebben verzameld terwijl hij een demonstratie geeft van het gebruik van condooms om dezelfde boomstam.
In Sudan is het niet uitzonderlijk dat een man meerdere vrouwen heeft. Koeien, eveneens een teken van rijkdom, dienen als betaalmiddel. In het kader van contactopsporing wordt elke bezoeker van de woendag middag poli verzocht de partner mee te brengen om gelijktijdig te behandelen. Niet zelden komt een man vergezeld door drie vrouwen. Je zou je kunnen voorstellen dat een en ander een onaangename confrontatie zou worden maar hier verlaat iedereen harmonieus de spreekkamer terwijl de condooms lachend worden doorgegeven.
Een van mijn laatste patienten is een jong meisje vergezeld door drie mannen. Even lijkt dit een verdoorgevoerde uiting van emancipatie. De waarheid is nog minder rooskleurig. De mannen zijn haar broers die vertellen dat ze verkracht is door iemand met een ‘ziekte’. Ze hebben haar naar het ziekenhuis gebracht om te laten behandelen. Dit is helaas niet het meest positieve voorbeeld van bewustwording maar het bestaan van SOA’s lijkt ook langzaam door te dringen in dit afgelegen deel van Sudan.
Ortillia